Bir iş kaleminin yüzde 60 bitmesi, bütün projenin yüzde 60 tamamlandığı anlamına gelmez. Kalemin sözleşmedeki ağırlığı ile doğrulanmış tamamlanma oranı çarpılır; tüm kalemler toplanır. Örnekte ilk paket yüzde 60 bitmiş olsa da toplam bütçe ağırlıklı ilerleme yüzde 22'dir. Ödenecek net tutar sözleşmedeki ek hesaplara bağlıdır.
Bu, Lizaz için hazırlanmış varsayımsal eğitim hesabıdır; gerçek şantiye raporu, hakediş belgesi veya ödeme talimatı değildir. Tutarlar piyasa fiyatı göstermez. Aşağıdaki yüzde hesabı maliyet ağırlıklı ilerlemeyi açıklar; fiziksel güvenliği veya teslim edilebilirliği ölçmez.
1. Yüzdenin hangi kapsamı anlattığını sorun
Yurt dışındaki bir malik, betonarme fotoğraflarında büyük ilerleme görürken mekanik, elektrik ve ince işler henüz başlamamış olabilir. Raporun başına esas alınan çizim revizyonu, iş paketleri, değerlendirme tarihi ve ölçme yöntemi yazılır. Fotoğraf bir kanıttır; metraj ve kabul kayıtlarıyla birlikte değerlendirilir.
Örnekte 10.000.000 TL'lik kapsam üç pakete ayrılmıştır. Yüzdeler, tamamlandığı ve sözleşmenin ölçüm esasına göre değerlendirilebildiği varsayılan işlerdir. Sipariş verilmiş veya sahaya getirilmiş malzeme, sözleşme uygun bir ödeme ve güvence düzeni kurmadıkça otomatik tamamlanmış imalat sayılmaz.
2. Paket ağırlıklarını birlikte hesaplayın
| İş paketi | Paket bedeli (TL) | Tamamlanma | Değerlendirilen iş (TL) |
|---|---|---|---|
| Taşıyıcı ve yapı kabuğu | 2.500.000 | %60 | 1.500.000 |
| Mekanik ve elektrik | 3.500.000 | %20 | 700.000 |
| İnce işler ve tamamlama | 4.000.000 | %0 | 0 |
| Toplam | 10.000.000 | %22 | 2.200.000 |
2.500.000 × %60 + 3.500.000 × %20 + 4.000.000 × %0 = 2.200.000 TL. Toplam kapsamın yüzde 22'si değerlendirilmiştir. %60, %20 ve %0'ın basit ortalamasını almak paket bedellerini göz ardı eder.
Önceki döneme kadar aynı esasta değerlendirilen iş 1.400.000 TL ise yeni dönemin brüt farkı 800.000 TL'dir. Bu fark bankadan gönderilecek net tutar değildir. Vergi, avans mahsubu, kesintiler, teminat, fiyat farkı ve onaylı değişiklikler uygulanabilir sözleşme ve mevzuata göre ayrıca gösterilir. Kesin ödeme hesabını yetkili kişi hazırlar.
3. Tek sayfalık ilerleme raporunu kurun
Rapor satırı örneği: ‘Mekanik-elektrik paketi / revizyon R03 / değerlendirme tarihi 6 Eylül / %20 / 700.000 TL kümülatif / ölçüm eki M-04 / kontrol sonucu dosyada.’ Bunlar örnek kayıt etiketleridir. Gerçek raporda yetkili onayı ve belge bağlantısı olmadan bir satır ‘kabul edildi’ diye kapatılmaz.
- Paket ve konum: hangi mahalde hangi çizime göre yapıldı?
- Kanıt: tarihli metraj, fotoğraf, test veya kontrol kaydı nerede?
- Durum: ölçüldü, inceleme bekliyor, düzeltme gerekiyor veya kabul edildi.
- Tutar: önceki kümülatif değer, bu dönem farkı ve yeni kümülatif değer.
- Karar: kontrol eden, onay yetkisi olan kişi ve son karar tarihi.
4. İlerleme, ödeme ve teslimi ayrı okuyun
Bir imalatın mali değeri hesaplanmış olabilir; ancak testleri, eksik giderimleri veya teslim belgeleri tamamlanmamış olabilir. Bu nedenle raporda mali ilerleme, ödemeler ve teslim için açık işler ayrı izlenir. Aynı fotoğrafın farklı dönemlerde tekrar kullanılması veya eski toplamın yeni dönem tutarı gibi sunulması ancak önceki raporla mutabakat yapıldığında fark edilir.
Malik için pratik soru şudur: ‘Bu dönemde hangi yeni iş, hangi belgeyle, kim tarafından değerlendirildi?’ Cevap eksikse sözleşmedeki kontrol ve bildirim süreci işletilir. Bu rehber tek başına ödemeyi geciktirme veya durdurma yönlendirmesi değildir.
Sık sorulan sorular
Hızlı yanıtlar
Kaba yapı yüzde 60 bittiyse toplam ilerleme yüzde 60 mıdır?
Hayır. Toplam bütçe ağırlıklı ilerleme, her iş paketinin kendi bedeli ve doğrulanmış tamamlanma oranı üzerinden hesaplanır. Diğer paketlerin durumu da hesaba girer.
Hakediş fotoğrafla doğrulanabilir mi?
Fotoğraf tarih ve konum kanıtına yardımcı olur; tek başına metrajı, gizli işleri, kaliteyi veya sözleşmeye göre ödeme hakkını doğrulamaz. İlgili ölçüm ve kontrol kayıtları gerekir.
800.000 TL örnek fark net ödeme midir?
Hayır. Aynı esastaki iki kümülatif iş değerlendirmesinin brüt farkıdır. Vergiler, avanslar, kesintiler ve diğer sözleşme kalemleri ayrıca değerlendirilir.
Karar rehberi
Şuradan da başlatabilirsiniz
İlk yapım bütçesi nasıl kurulur?
Kapalı alan, yapım seviyesi, eğim ve ekler için açıklamalı model ile 150–300 m² örneklerini inceleyin.
Villa maliyeti hesaplayınİki inşaat teklifi aynı kapsamda mı?
Bedel, hariç işler ve ek maliyetleri karşılaştırma aracında yan yana görün.
İnşaat tekliflerini karşılaştırınVilla yapımını kim koordine eder?
Kartepe ve Sapanca’da proje, yapım, kalite kontrol ve teslim kapsamını nasıl kurduğumuzu inceleyin.
Anahtar teslim villa inşaatıKaynak ve yöntem notları
Karar aşamasında güncel belge ve kurum görüşleri esas alınmalıdır.
- RICS · Interim valuations and payment ↗
Ölçüm ve dönemsel değerleme için mesleki referans; İngiltere'ye ait hukuki hükümler Türkiye sözleşmelerine aktarılmamıştır. Tablo ve örnek hesap Lizaz içeriğidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya resmî kurum görüşü yerine geçmez. Her taşınmaz ve proje kendi güncel belgeleriyle değerlendirilmelidir.